Ontwerp voor de Bathroombox

Een van de belangrijkste kenmerken van de BathroomBox is de scheiding van de urine en de fecaliën. Daar komt echter nog bij dat bij het wassen met water het water niet via de fecaliëntank mag worden afgevoerd, maar zoveel mogelijk bij de urine verzameld moet worden.

Belangrijke aspecten

Twee aspecten van het ontwerp zijn zeer belangrijk gebleken:

  • scheiding fecaliën en urine
  • beschikbare productietechnieken

Scheiding fecaliën en urine

Een van de belangrijkste kenmerken van de BathroomBox is de scheiding van de urine en de fecaliën. Daar komt echter nog bij dat bij het wassen met water het water niet via de fecaliëntank mag worden afgevoerd, maar zoveel mogelijk bij de urine verzameld moet worden.

Het scheiden van de urine en de fecaliën is zeer gewenst:

  • Gescheiden afvoer wordt mogelijk.
  • Hygiëne wordt verbeterd.
  • Toepassing van urine en fecaliën in de landbouw is mogelijk.
  • Stankoverlast wordt voorkomen.

Gescheiden afvoer maakt mogelijk om op die plaatsen waar wel afvoer van afvalwater mogelijk is, maar verder een betrouwbare rioleringsvoorzienig ontbreekt, de urine direct af te voeren en de fecaliën af te voeren met het andere vaste afval. Het gebruik van de fecaliën en urine voor de landbouw is echter een beter alternatief.

In het artikel Where the sidewalks end beschrijft de situatie in een krottenwijk in Nairobi. Het artikel beschrijft de onhygiënische omstandigheden die zijn ontstaan door het gebrek aan goede sanitaire voorzieningen. Daarnaast vertelt het artikel over de zogenaamde urban agriculture.

Die urban farming wordt ook in het artikel Een groene revolutie in de stad iigenoemd. Er wordt verteld over de verslechterende situatie in de jaren negentig als gevolg van de val van de Sovjet Unie: voedsel, kunstmest en olie zijn nog maar slechts beperkt beschikbaar. Er wordt daarom overgestapt op kleinschalige urban farming. Bijna 90% van alle verse producten in Havana wordt in of rondom de stad verbouwd. Deze manier van verbouwen werd nog eens extra gestimuleerd door een verbod op chemische bestrijdingsmiddelen in de stad.

Een uiterst belangrijke functie kan daarmee aan de BathroomBox worden toegevoegd. De gescheiden opgeslagen fecaliën en urine hoeven niet langer op een stortplaats gedumpt te worden, de stadsboeren kunnen hiervan goed gebruik maken. Het is niet langer enkel een comfortabel toilet, het wordt een onderdeel van een grotere keten die een bijdrage kan leveren in de zelfredzaamheid van de gebruikers. Dit idee past goed in de bestaande concepten van Demotech, waaronder Green Walls.

De scheiden opslag van urine en fecaliën maakt het mogelijk deze twee componenten te gebruiken ten gunste van de agrarische sector. Een dergelijke oplossing is gunstig, het verhoogt namelijk niet alleen het comfort en de hygiënische omstandigheden van de gebruikers, maar het is ook direct een bijdrage aan duurzaam landbouw.

De synthetische fertilizers die in de agrarische sector worden gebruikt bestaan grotendeels uit nitrogen, fosfor, sulfer en potasium. Al deze stoffen zijn beschikbaar in urine. Het gebruik van urine voor dit doel zou de schadelijke gevolgen van de productie van die synthetische fertilizers kunnen beperken. Voor stadsboeren is het mogelijk om urine direct te gebruiken, mits verdund met water.

Dit laatste gebeurt al in Ethiopië. In een project van het Zweedse SUDEA wordt de urine direct gebruikt als een fertiliser in bio-intensieve landbouw en worden de fecaliën na compostering gebruikt voor het verbeteren van de grondkwaliteit. Dit gebeurt in zowel urbane als rurale gebieden. Uit onderzoek blijkt dat de opbrengst van de landbouw op deze manier twee tot vier maal zo groot is in vergelijking tot de normale landbouw. Een tuin van 15 m2 levert grofweg de helft van de groente voor een gezin op. SUDEA heeft de ervaring dat het overtuigen van managers en van andere organisaties meer moeite kost dan het overtuigen van de eindgebruiker.

De fecaliën zijn behalve te composteren ook te gebruiken voor biogas installaties. Daarbij wordt uit fecaliën energie gewonnen die binnenshuis gebruikt kan worden. In India wordt hiermee al geëxperimenteerd.

Fecaliën en urine die met elkaar in aanraking komen gaan fermenteren en de ammonia en waterstofsulfide die hierbij ontstaat veroorzaakt een sterke stanklucht. De scheiding van urine en fecaliën zorgt er tevens voor dat vliegen niet langer aangetrokken worden. Dat is erg gunstig, de vliegen dragen in grote mate bij aan de verspreiding van ziektes.

In de bestaande Westerse composttoiletten worden de fecaliën en de urine van elkaar gescheiden om de compostering te bevorderen. Dat gebeurt dan pas achteraf. In die gevallen zit er onderin de enkelvoudige tank een filter en een pomp dat het vloeibare deel uit de tank pompt en afvoert (via bijvoorbeeld het riool). Opmerkelijke manier van werken: eerst de twee delen samenvoegen om deze even later met de nodige moeite weer te scheiden.

Het idee van het direct scheiden van de urine en de fecaliën is niet nieuw. Zelfs in landen als China zijn er al experimenten mee uitgevoerd, onder meer door het Rode Kruis. In landen als Denemarken, Zweden en Noorwegen zijn al vergaande experimenten gedaan of wordt het principe zelfs al toegepast.

Beschikbare productietechnieken

In Recycling plastics is aangegeven dat ook in Azië het gebruikelijk is om plastic afval uit het industriële en huishoudelijk afval te halen en voor hergebruik geschikt te maken. Dat blijkt ook uit de getallen die genoemd staan in het artikel Plastic waste management: in 1998 is er 800,000 ton aan plastic afval verzameld voor hergebruik. Dat is ongeveer 60% van het totaal en staat in geen enkele verhouding met de 7% in Europese landen.

Uit datzelfde artikel blijkt dat het verzamelen van al dat plastic voor veel mensen het levensonderhoud is en in verhouding tot het verzamelen van andere materialen lucratief werk is. Ook blijkt dat het afval dat niet verzameld wordt overlast veroorzaakt doordat het de open riolen verstopt. Uiteraard zijn de schadelijke gevolgen op de lange termijn dan nog niet eens besproken.

Het hergebruik van plastic heeft een groot aantal voordelen:

  • Het is een bijdrage in de beperking van de afvalberg wereldwijd.
  • Het is een bijdrage in de beperking van het gebruik van fossiele grondstoffen.
  • Het is een bijdrage in de verbetering van de leefomstandigheden van de bewoners
  • door hen de mogelijkheid te bieden met het verzamelen van plastic afval in hun levensonderhoud te voorzien.
  • Het is een bijdrage in de verbetering van de leefomstandigheden van de bewoners doordat hun directe leefomgeving schoner wordt.

Het hergebruik van plastic is niet zonder problemen. Een aantal van die problemen omvat de noodzakelijke kwaliteit van scheiding van de diverse soorten plastics die is vereist en de extra energie die het kost om de plastics te hergebruiken. Het is te verwachten dat in de toekomst het alternatief van hergebruik van plastics steeds meer een acceptabel en zelfs gewenst alternatief wordt. Doordat de fossiele grondstoffen schaarser worden en er vanuit de politiek steeds strengere regels zullen worden opgelegd voor het gebruik ervan is aannemelijk dat hergebruik een steeds belangrijkere positie inneemt.

De armoede in de minder ontwikkelde landen is in dat opzicht rijkdom: het zal in dergelijke landen beduidend minder moeite kosten om een systeem van hergebruik van plastic op te zetten. Voor het verzamelen van het afval plastic bestaat reeds de infrastructuur en de productie van jerry cans uit afval plastic toont aan dat dit systeem uitstekend kan werken.

In Reshaping our relationship with plastic wordt beschreven hoe er in de laatste jaren in Kenia wordt omgesprongen met plastic afval. Uit het artikel blijkt dat de vier belangrijkste productiemethoden injection moulding, blow moulding, rotational moulding en stretch blow moulding zijn. De materialen die in de productie worden gebruikt zijn onder meer hdpe, ldpe en pp.

Het overdadige gebruik van plastics in Kenia zorgt voor veel afval dat niet afgebroken kan worden. Het plastic afval wordt verzameld en veelal teruggekocht door de bedrijven die er nieuwe producten zoals 20 liter jerry cans van maken. De bedrijven kopen ook schoon plastic terug om dit opnieuw te verwerken. Die jerry cans worden geproduceerd door middel van blow moulding.