We bouwen de infrastructuur om tegenstanders monddood te maken

Foto gemaakt door Roger Cremers (volledige foto in artikel in NRC).

Hoe extremer de wanverhouding tussen overheid en burger, hoe moeilijker het wordt je daartegen te verzetten.

Uit een interview met mij in NRC Next:

Is internet nog steeds zo fantastisch?

„Ja, maar het wordt erg bedreigd. De overheid wil steeds meer reguleren. Je ziet dat nu weer met zo’n voorstel voor een pornofilter in Groot-Brittannië. Het begint met een goed doel, bijvoorbeeld seksueel misbruik van kinderen voorkomen. Later wordt het uitgebreid. Voordat je het weet zijn ook sites van burgers met een kritische mening aan de beurt. Finland had ook een filter tegen kinderporno. Een Fin uitte online kritiek op het filter. Vervolgens werd ook zijn site geblokkeerd. Terwijl zo’n filter het probleem niet oplost. Het zorgt er alleen voor dat pedofielen online andere wegen vinden en moeilijker zijn op te sporen.

En dan heb je natuurlijk nu al de plicht voor internetproviders om gegevens over het internetverkeer te bewaren. In het najaar komt er waarschijnlijk een wetsvoorstel om Nederlandse geheime diensten toe te staan het internet op NSA-achtige wijze af te tappen. Je wordt toch beperkt in je gebruik als je weet dat er iemand mee kan kijken? Hoe makkelijk gaat een puber nog op zoek naar iemand om te praten over zijn homoseksuele gevoelens als de anonimiteit op internet niet is gegarandeerd? Als je weet dat er overal databestanden zijn met privacygevoelige informatie die ook nog eens regelmatig lekken?”

Toch vinden veel burgers veiligheid en het opsporen van fraude belangrijker.

„Privacy is een abstract begrip, veel mensen volgen de retoriek in het maatschappelijke debat. Maar we hebben helemaal niets aan een veilige omgeving als we ons niet vrij meer voelen. Bovendien zijn privacy en veiligheid lang niet altijd tegengesteld aan elkaar. De politie heeft veel gegevens over burgers, ook als ze onverdacht zijn. Bijvoorbeeld als iemand aangifte heeft gedaan tegen een ander. In zo’n geval wil je niet dat de dader weet dat jij aangifte hebt gedaan. Als de politie dat soort gegevens beter beveiligt, is jouw privacy beter beschermd. Tegelijkertijd is de samenleving veiliger wanneer de gegevens niet kunnen uitlekken.”

Wat is uw zwartste nachtmerrie?

„Dat de overheid op internet gaat bepalen wat je te zien krijgt. Dan be- schouw ik het internet als verloren. Dat de controlestaat ook op straat verder oprukt. Als er overal camera’s met gezichtsherkenning hangen, zodat altijd bekend is waar je bent en wat je doet. Als de politie te pas en te onpas drones de lucht in mag sturen, terwijl je daarvoor als burger zes ontheffingen moet aanvragen. Hoe extremer de wanverhouding tussen overheid en burger, hoe moeilijker het wordt je daartegen te verzetten. In een pessimistische bui vraag ik me weleens af hoeveel vrijheid mijn pasgeboren dochter over 20 jaar heeft. Ik zie al die systemen niet meer weggaan. Ik zie ze alleen maar sneller worden, vaker gekoppeld worden. Als een extreme politieke partij groot genoeg wordt, kan ze de infrastructuur om mensen te volgen, gebruiken om tegenstanders monddood te maken. Kijk maar hoe Berlusconi de media in Italië be- heerst. Dat maakt oppositie voeren een stuk lastiger.”

In NRC Handelsblad werd een iets uitgebreidere versie gepubliceerd.