Douane licht vliegtuigen door met mobiele scanners

Afbeelding: Douane scan vrachtwagen mobiele scanner van happy days photos and art | Licentie: CC BY 2.0

De Douane op Schiphol beschikt over tal van mobiele scanners voor het snel kunnen doorzoeken van vracht in bagage, auto’s, vrachtwagens en vliegtuigen.

Geen van de apparaten is geschikt voor het maken van röntgenbeelden van mensen of dieren. Hoewel de auto’s eigendom zijn van de Douane op Schiphol worden de mobiele scanners door het hele land ingezet. Dat gebeurt regelmatig in de Amsterdamse en Rotterdamse havens, maar soms ook in gezamenlijke acties met de politie.

De kleinste auto kan straling van radioactieve stoffen detecteren. Het is de enige die al rijdend ingezet kan worden. Voor het doorzoeken van bagage is de zogenaamde Backscatter ZBV geschikt. Met de apparatuur kunnen explosieven, kunststof wapens en verdovende middelen opgespoord worden. De kleine vrachtauto kan zo ingezet worden dat behalve losse vracht ook auto’s, vliegtuigen, containers of “objecten achter een deur” doorzocht kunnen worden. Het grootste voertuig is de Mobiele Containerscan, de Mobix. Deze vrachtwagen heeft een gigantische arm die over andere vrachtwagens of zeecontainers gehangen kan worden. Op die manier kunnen objecten van meer dan vier meter hoogte doorgelicht worden. De overige auto’s zijn vooral bedoeld voor bagage, zoals tassen of dozen.

Over de werking van de Backscatter ZBV schrijft het ministerie:

Bij het gebruik van de Backscatter technologie gaat de röntgenstraal niet door de lading, maar wordt door de lading teruggekaatst waardoor een beeld wordt gemaakt dat overeenstemt met wat je ziet als je de deur van een container opendoet of de wand van de container zou verwijderen. Het is met name een goed hulpmiddel om organische stoffen (zoals verdovende middelen) te vinden. Het apparaat is tevens geschikt om snel en efficiënt te controleren of een leeg aangegeven container werkelijk leeg is. Sinds oktober 2011 is een tweede Backscattervan aangeschaft, die voornamelijk wordt ingezet voor het controleren van vliegtuigen op Schiphol Airport.

Dit blijkt uit documenten die openbaar werden na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. Met haar beslissing maakte het ministerie van Financiën openbaar:

De Koninklijke Marechaussee beschikt niet over zulke mobiele scanners: “Anders dan de douane kan de KMAR immers eerst controleren wanneer sprake is van een (mogelijk) strafbaar feit of een verdachte.”