Camera’s bevorderen slechts het subjectieve veiligheidsgevoel

De burgemeester van Zoetermeer heeft besloten tot een verlening van het cameratoezicht op de Mandelabrug, aldus het persbericht van de gemeente. De onderliggende documenten waren niet openbaar. Het persbericht geeft een wisselend beeld van de effecten.

De gemeente schrijft in het persbericht:

Uit de evaluatie van 2010 blijkt dat het veiligheidsgevoel, de zogenaamde subjectieve veiligheid van de bezoekers van de Mandelabrug, is toegenomen. […]  Het aantal incidenten door de jaren heen heeft een grillig verloop. Van de onderzochte jaren is het aantal incidenten in 2009 het grootst (86). De grootste stijging is het gebruik van alcohol en/of drugs op de Mandelabrug. Dit wil niet zeggen dat dit gebruik gepaard gaat met overlast.

Uit de nu openbaar gemaakte documenten blijkt dat het beeld dat de gemeente schetst, redelijk klopt.

Niet veiliger, wel dat gevoel

Het aantal door de politie geregistreerde incidenten op de brug neemt door de jaren steeds verder af, van 56 in 2004 naar 15 in 2009. Opvallend is dat er geen overlast van jeugd meer gezien is. Dat is overigens niet direct te relateren aan het toezicht met de camera's. Uit andere gegevens van de politie blijkt die dalende trend ook te zijn ingezet in de omgeving rondom de brug, waar geen camera's hangen. De politie registreerde daar in 2005 zo'n 70 incidenten, terwijl dat er in 2009 nog maar 22 waren. De Geïntegreerde Monitor Centrale ziet meer dan de politie registreert, maar het verloop van het aantal incidenten is daarbij een stuk grilliger: van 36 incidenten in 2005, 29 in 2006 naar 86 in 2009. Gedoe met drugs, drank of algemene overlast, hebben het grootste aandeel. De centrale registreert echter alleen dat er van gebruik van drank of drugs sprake is, van overlast hoeft dan niet ook altijd sprake te zijn.

In het advies schrijft B&W dat, uit het feit dat ook in het gebied waar geen camera's hangen het aantal door de politie geregistreerde incidenten afneemt, geconcludeerd kan worden dat overlastgevers blijkbaar ook denken dat er naast de brug ook camera's hangen. Bovendien trekt ze expliciet de conclusie dat cameratoezicht geen direct effect heeft op de afname van het aantal incidenten. Diezelfde conclusie wordt ook getrokken op basis van de cijfers van de Geïntegreerde Monitor Centrale.

Uit de evaluatie blijkt verder dat het subjectieve veiligheidsgevoel van gebruikers van de brug toeneemt. Op basis van de gegevens over heel Zoetermeer is te concluderen dat cameratoezicht wel een bijdrage levert in het verbeteren van het subjectieve veiligheidsgevoel. 

B&W schrijft dan ook:

[…] Dan blijkt dat camera’s niet helpen om de objectieve veiligheid te verbeteren. Over de preventieve werking van camera’s bestaat in dit licht bezien op z’n minst ernstige twijfels. […] Dat camera’s lijken te helpen blijkt ook als de veiligheidsgevoelens van geheel Zoetermeer vergeleken worden met de veiligheidsgevoelens van de bezoeker van de Mandelabrug. […] Een eenduidige conclusie dat cameratoezicht werkt is net als bij de vorige evaluatie niet te trekken.