Proef uitwisseling huisartswaarnemingsgegevens mislukt

Een proef met de digitale uitwisseling van patiëntgegevens tussen huisartsen is mislukt.

In het artikel De proef strandde voordat hij kon beginnen in het NRC:

Dit voorjaar had het ministerie van Volksgezondheid nieuws voor de bevolking van Winterswijk en omgeving. De huisartsenpost, berichtte nieuwsflits nummer 9, „zal in de tweede helft van mei de eerste ervaringen opdoen met de landelijke uitwisseling van huisartswaarneemgegevens”. Om alvast te oefenen met het landelijk elektronisch patiëntendossier (EPD). Maar zeven maanden later, in december 2008, is er op de huisartsenpost in Winterswijk nog geen dossier uitgewisseld. […] Het is niet gelukt de digitale patiëntendossiers van de huisartsen vast te knopen aan het landelijk netwerk. Daardoor kunnen waarnemers op de dokterspost geen samenvatting opvragen met patiënteninformatie over medicijngebruik, aandoeningen, allergieën en de laatste vijf huisartscontacten. Nou was dat in Nijhoffs geval sowieso onmogelijk. De huisarts kon het netwerk niet op. De aanvraag voor zijn beveiligde toegangspas was zoekgeraakt. Ook de vijf dokterspraktijken uit Enschede en omgeving die sinds een jaar wel succesvol op het netwerk zijn aangesloten, stuitten op knelpunten. „Kinderziekten”, zegt minister Klink (Volksgezondheid, CDA). Hij spreekt van „een succesvolle proef”. Maar wie met de betrokken huisartsen en projectleider van de proef over hun ervaringen spreekt, hoort kritische geluiden. Allemaal zijn ze voorstander van een elektronisch patiëntendossier, maar een succes, hun proef? Dat willen ze niet zeggen. […] Maar als je met je beide benen in de Twentse modder hebt proefgedraaid, weet je dat landelijke invoering volgend jaar een volstrekt onhaalbare kaart is.

Om te beginnen zijn er technische problemen. De tien verschillende computersystemen van huisartsen kunnen niet allemaal met elkaar en met het landelijk netwerk ‘praten’. En de systemen die dat wel kunnen, blijken een keten te vormen die „uiterst kwetsbaar” is, schreven de huisartsen in april aan het ministerie. Een software-update of nieuwe paslezer maakt dat de informatieketen van huisarts naar landelijk netwerk en terug in elkaar stort. Met als resultaat dat van de duizend pogingen om in te loggen op het systeem en gegevens op te halen er maar twintig slagen. Fundamenteler zijn de onzekerheden over het registreren. Het patiëntendossier gaat ervan uit dat huisartsen dat volstrekt identiek doen en dat gegevens up to date zijn. Maar dat is volgens Van Grafhorst „een illusie”. Heeft de collega het trombosebeen uit 1990, dat destijds op een groene kaart werd bijgeschreven, wel in het digitale systeem gezet? En als dat het geval is, staat dat been dan wel onder het goede kopje?

 

Zelf heeft de huisarts uit Haaksbergen er „twintig minuten per dossier”, in totaal „950 uur vrije tijd in gestopt” om zijn patiëntendossiers op de goede manier te rangschikken. Dat deed hij als enige uit de pilotgroep. Bovendien zijn nog niet alle huisartsendatasystemen precies op de vereiste registratiemethode ingesteld.

Zijn collega Nijhoff uit Aalten hamert op meer veiligheids- en privacywaarborgen. Die zijn er volgens hem nog onvoldoende. Dat concluderen ook onderzoekers bij TNO en het Telematica Instituut in een evaluatierapport over de proef. Neem de passen waarmee de artsen en doktersassistentes zich moeten identificeren om toegang te krijgen tot het landelijke netwerk. Huisartsen en assistentes hebben er ten minste twee nodig – één voor op de huisartsenpost en één voor in de eigen praktijk. De passen worden geregeld onbeheerd achtergelaten of zitten standaard in de kaartlezers. Misbruik is daardoor niet uitgesloten.

Op 1 december hadden zo’n 170.000 mensen bezwaar aangetekend tegen landelijke uitwisseling van hun patiëntgegevens via het elektronisch patiëntendossier (EPD). Minister Klink (Volksgezondheid, CDA) verwacht dat uiteindelijk 1 tot 2 procent van de bevolking bezwaar zal maken.

 

Als het aan de minister ligt, zijn de omstreeks 7.000 huisartsenpraktijken, 130 huisartsenposten, 100 ziekenhuizen en 1.925 apotheken vanaf september volgend jaar verplicht patiëntgegevens op landelijke schaal uit te wisselen. De minister verwacht dat het systeem fouten met medicatie voorkomt.