Ik, in de ogen van T-Mobile

Afbeelding: I can't hear you van Marc Samsom | Licentie: CC BY

Met het van kracht worden van de bewaarplicht moeten aanbieders van mobiele telefonie veel gegevens over het belgedrag van hun klanten vastleggen. Hoe ver dat gaat?

Wat weet T-Mobile van mij?

Op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens kun je bij elke organisatie een overzicht opvragen van de persoonsgegevens die een organisatie van je heeft. Die wet ziet er misschien wat moeilijk uit, maar om het makkelijk te maken heeft Bits of Freedom een website opgezet die je in drie simpele stappen zo’n brief laat opstellen. Zelf zoek ik al wat langer uit welke gegevens van mij worden verwerkt.

Een paar maanden geleden heb ik ook de aanbieder van mijn mobiele telefoonabonnement, T-Mobile, zo’n verzoek gestuurd. Dat deed ik nadat een soortgelijk verzoek bij Telfort pas bij de rechter het gevraagde overzicht had opgeleverd. Omdat Telfort van het netwerk van KPN gebruik maakt, was het nog altijd niet echt inzichtelijk hoe nauwkeurig de locatie wordt vastgelegd op het moment dat ik bel of een bericht ontvang.

Ik, in de ogen van T-Mobile

De eerste reactie van T-Mobile is naar verhouding vrij uitgebreid. Het overzicht van mijn contactgegevens, details over mijn telefoon, gegevens over de facturering, het soort en nummer van mijn identiteitsbewijs, informatie over het contract dat ik met T-Mobile heb en de instellingen met betrekking tot nummeridentificatie en vermeldingen in telefoongidsen. De vier pagina’s van de brief gaan vergezeld van een A4’tje met aantekeningen in het “klantmanagement & billingsysteem”. In dat systeem worden mijn contacten met de klantenservice en de wijzigingen in mijn instellingen, zoals de taal van de voicemail, bijgehouden.

T-Mobile noemt verder de gegevens die ze in het kader van de bewaarplicht moet bewaren:

T-Mobile verwerkt de gegevens van uw mobiele toestel met het basisstation (de cell Id) met het oog op de overbrenging van de communicatie en de facturering daarvan. Zo registreert T-Mobile het tijdstip, de datum, de duur van de oproepen, de nummers die u belt en de locatie van waar u belt. Deze zogenaamde verkeers – en locatiegegevens kunnen verder worden gebruikt voor de levering van toegevoegde waarde diensten of voor marktonderzoek, maar in beide gevallen alleen als u daarvoor toestemming hebt gegeven.

Daarnaast is T-Mobile op grond van de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens verplicht deze verkeers- en locatiegegevens te bewaren voor het onderzoeken, opsporen en vervolgen van ernstige misdrijven door opsporingsinstanties. Voor dit doel worden deze gegevens 12 maanden vanaf het moment van communicatie bewaard.

T-Mobile geeft direct aan dat het geven van inzage in deze gegevens soms geweigerd kan worden. De belangrijkste reden om geen of geen volledige inzage te verstrekken, is dat het voldoen aan zo’n verzoek een onevenredige belasting van de bedrijfsvoering van T-Mobile met zich meebrengt. Dat is, volgens T-Mobile, het geval bij verzoeken om deze gegevens over een periode langer dan tien dagen.

Een deel van de brief is ingeruimd voor de ontvangers van de gegevens. Voordat een overeenkomst wordt aangegaan doet T-Mobile een kredietwaardigheidsonderzoek. Ook kan T-Mobile mijn gegevens verstrekken aan organisaties als Preventel om na te gaan of ik geen wanbetaler ben. Tenslotte wordt marktonderzoek “samen met andere ondernemingen binnen de Deutsche Telekom Group” genoemd, waarvoor mijn gegevens anderen worden verwerkt. In de brief wordt echter niet genoemd aan wie T-Mobile mijn persoonsgegevens nu werkelijk heeft verstrekt.

En nu graag alles

Met het verstrekte overzicht is geen inzage gegeven in alle gegevens die T-Mobile van mij verwerkt. In een tweede brief vraag ik om inzage in de resterende gegevens:

In het kader van de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens dient u, zo schrijft u, de gegevens voor de duur van twaalf maanden te bewaren. In de Memorie van Toelichting van deze wet staat:

Het enkele feit dat een verzoek om inzage administratieve lasten met zich meebrengt is echter op zichzelf niet voldoende grond om het verzoek te weigeren. Bij de afweging of de aanbieder deze plichten niet kan nakomen dient hij het belang van de betrokkene uitdrukkelijk mee te wegen.

U heeft uw weigering om inzage te verlenen in alle verkeers- en locatiegegevens niet aannemelijk gemaakt. Ook heeft u mijn belang niet uitdrukkelijk meegewogen.

Ik verzoek u dan ook vriendelijk om alsnog alle verkeers-en locatiegegevens te verstrekken. Mocht u dit wederom weigeren verzoek ik u om 1) de verstrekking van de gegevens over de periode 18 april tot 28 april 2011, 2) een motivering van uw weigering om alle gegevens te verstrekken en 3) een uitdrukkelijke afweging van mijn belangen.

In dezelfde brief vraag ik ook om wat juristen “locatiegegevens, niet zijnde verkeersgegevens” noemen en om de organisaties met wie T-Mobile mijn gegevens ook echt gedeeld heeft. De beantwoording laat op zich wachten en dat realiseert T-Mobile zich ook als zij schrijft:

Voor een goede beantwoording van uw vragen moeten wij een aantal verschillende specialisten inzetten die momenteel niet beschikbaar zijn als gevolg van de vakantieperiode. Hierdoor zal de inhoudelijke beantwoording van uw brief langer op zich laten wachten dan u mogelijk van ons gewend bent.

Anderhalve maand na mijn verzoek tot opheldering volgt dan eindelijk het antwoord.

We know where you were, last summer

T-Mobile blijkt mijn gegevens aan slechts één andere organisatie te hebben verstrekt. Aan het Bureau Krediet Registratie zijn mijn naam, adresgegevens en geboortedatum verstrekt, “uitsluitend ter verificatie van [mijn] zogenaamde ‘kredietwaardigheid’.

Zoals verwacht bewaart T-Mobile mijn verkeersgegevens. Het overzicht beperkt zich tot een periode van tien dagen. T-Mobile motiveert dat als volgt:

T-Mobile dient bij het voldoen aan verzoeken van klanten om inzage in locatie- en verkeersgegevens ook de bescherming van rechten en vrijheden van anderen (art. 35 lid 3 WbP) te waarborgen. Een dergelijke verificatie van verzoeken en de gegevens waarin inzage wordt gegeven is mensenwerk en vergt de nodige tijd en precisie. Om deze reden geeft T-Mobile alleen inzage in de locatie- en verkeersgegevens over een periode van maximaal tien dagen. […]

In uw brief geeft u aan inzage te willen omdat u benieuwd naar de gegevens die T-Mobile over u opslaat inzage in uw gegevens over een door u aangeduide periode van tien dagen is daarvoor zonder meer toereikend om daaraan tegemoet te komen. […]

T-Mobile legt van u geen locatiegegevens niet zijnde verkeersgegevens vast en kan u daarin dan ook geen inzage geven.

Maar zelfs als je meer expliciet duidelijk maakt waarom je graag inzage in alle verkeersgegevens wilt, levert dat dezelfde weigering op. T-Mobile kwam wel over de brug met de gegevens van tien dagen gebruik van mijn telefoon. Het is een overzicht van 40 pagina’s aan call detail records voor elke keer dat mijn telefoon een verbinding met het internet maakte, dat ik een telefoongesprek aanging of ik een bericht ontving of verstuurde.

Dit beslaat een fractie van de termijn waarover Telfort uiteindelijk inzage gaf. Dat overzicht bevatte enkel het nummer van de telefoonmast waarmee verbinding werd gemaakt, maar daar bleek ik niet al te veel aan te hebben. De locatieaanduiding in T-Mobile’s overzicht bevat postcodes. Dat is een tenminste een stuk leesbaarder.

Nu nog graag het volledige overzicht.