Cameratoezicht om “vroegtijdig incidenten te voorkomen”

schermafdruk Google Streetview

De gemeente verstrekt alle details van de camera’s, maar weigert “in het belang van de opsporing” een handig overzicht van de locaties te verstrekken.

Verzoek

De gemeente Utrecht houdt tientallen bedrijventerreinen en winkelgebieden 24 uur per dag in de gaten met behulp van camera’s. De gemeente zet de camera’s in met een innovatief doel:

De camerabeelden worden 24 uur per dag ‘live’ geobserveerd, zodat incidenten vroegtijdig worden voorkomen. […] Mede door het cameratoezicht is de criminaliteit fors verminderd. Sinds de introductie van het cameratoezicht in 2006 is het aantal inbraken gemiddeld zo’n 40% afgenomen. Hoewel het cameratoezicht er op is gericht delicten te voorkomen, kunnen de beelden ook voor opsporing en grootschalige onderzoeken bruikbaar zijn. In 2008 heeft de politie bij 120 incidenten camerabeelden gevorderd voor haar onderzoek.

Begin mei heb ik de gemeente een Wob-verzoek gestuurd en gevraagd om:

[…] alle documenten openbaar te maken die betrekking hebben op 1) de precieze locaties van de camera’s, 2) het jaartal van plaatsing en 3) eventuele extra functionaliteit van de camera’s zoals het kunnen opnemen van geluid, het kunnen maken van infraroodbeelden of het herkennen van kentekens van passerende auto’s. Ik ben daarbij, met name voor wat betreft de locaties, geïnteresseerd in digitale bestanden.

Beslissing

De ontvangst van mijn verzoek is binnen twee dagen bevestigd. De beslissing laat even op zich wachten. Ook als ik half juni de gemeente in gebreke stel blijft een beslissing uit. Pas na een telefoontje, eind juli, komt de behandeling van mijn verzoek op gang. In augustus beslist de gemeente en maakt zij de volgende ongedateerde documenten openbaar:

De gemeente weigerde één document openbaar te maken, “bestand dat binnen Google Maps de exacte locatie(s) weergeeft van de camera’s.” En dat is nu juist het meest interessante document. De weigeringsgrond is voorspelbaar:

De exacte locatiekeuze van de camera’s heeft met veel inspanning, inbreng van betrokkenen en aanzienlijke financiële investeringen plaats gevonden. De exacte locaties zijn met zorgvuldigheid en vanuit een weloverwogen veiligheidsstrategie gekozen. Dit met het primaire oogmerk om de veiligheid van de betreffende bedrijventerreinen en winkelgebieden te verhogen door adequate registratie van op te sporen strafbare feiten. Adequate registratie kan echter alleen plaatsvinden indien locaties van waaruit die registratie geschiedt, niet algemeen kenbaar zijn. Het openbaar maken van de exacte locaties van toezichtcamera’s betekent een wezenlijke aantasting van de effectiviteit van registratie van strafbare feiten hetgeen van negatieve invloed is op de publiekrechtelijke handhaving door politie en gemeente, in het bijzonder ten aanzien van opsporing en vervolging van strafbare feiten.

Flauwekul natuurlijk, want de camera’s staan nu al duidelijk zichtbaar op een vaste en openbare plek. De camera’s maken deel uit van het normale straatbeeld en iedereen kan de locaties van de toezichtcamera’s op straat vaststellen en inventariseren. Het kan bovendien natuurlijk nog eenvoudiger. Met Google Streetview hoef  je helemaal niet meer uit je bank op te staan. Van de eerste acht camera’s van de eerste lijst zijn, op één na, de locaties snel gevonden: CA118, CA125, CA125 (ANPR), CA126, CA127, CA127 (ANPR), CA129 en CA130.