Uitleg huiszoekingen Koninginnedag “gevaar staatsveiligheid”

Afbeelding: Koninginnedag 2009 van Stijn Bokhove | Licentie: CC BY-NC 2.0

Gemeente Rhenen weigert ook maar iets openbaar te maken over de preventieve huiszoekingen op Koninginnedag.

In het artikel Huizen Rhenenaren mogelijk doorzocht op 30 april schrijft RTV Utrecht:

Bewoners van het centrum in Rhenen lopen kans dat hun huizen rond Koninginnedag worden doorzocht door de politie. Dat heeft de gemeente donderdagavond gezegd op een informatiebijeenkomst over het bezoek van de Koninklijke familie aan Rhenen en Veenendaal. […] Burgemeester Van Oostrum waarschuwde de tegenstanders van de huiszoekingen om mee te werken, omdat ze anders gearresteerd kunnen worden.

De burgemeester maakte het dreigement tijdens een voorlichtingsavond van de gemeente (video). In reactie op vragen van bewoners antwoord hij:

Ik snap uw emotie, maar ik zou u echt willen aanraden om zich daar niet tegen te verzetten. Want als u dat doet dan denk ik dat u op 30 april niet in Rhenen bent maar in het arrestantencomplex van de Politie Utrecht te Houten.

Hij had het tegen “iedereen die iets te verbergen heeft” (schermafdruk).

Het dreigement bezorgde de gemeente een plaats op de shortlist van de Big Brother Awards 2011. Tweede Kamerlid Dibi stelde vragen aan de minister van Veiligheid en Justitie. Ook ik wilde graag weten hoe de gemeente zo’n absurde maatregel denkt te kunnen verantwoorden. Daarom verzocht ik de gemeente om alle documenten over het bizarre besluit. Met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur vroeg ik om alle interne en externe communicatie, documenten over de juridische onderbouwing, draaiboeken en eventuele klachten en bezwaren die de gemeente reeds ontvangen had.

De gemeente reageerde in eerste instantie helemaal niet op mijn verzoek van 2 februari. Pas nadat ik op 9 maart de gemeente in gebreke stelde, volgde op 23 maart de beslissing:

Het verstrekken van informatie blijft achterwege voor zover dit de eenheid van de Kroon in gevaar zou kunnen brengen of de veiligheid van de Staat zou kunnen schaden (van artikel 10 lid 1 sub a of b WOB). Hiervan is in casu sprake.

En dat is het. De gemeente stuurde zelfs geen overzicht van beschikbare documenten. Daardoor is het ook niet mogelijk om te zien of de gemeente wel redelijk is. Dat draaiboeken niet meteen openbaar gemaakt kunnen worden, is begrijpelijk. Maar als documenten over de juridische onderbouwing of over klachten van buurtbewoners openbaar worden is de staatsveiligheid toch niet meteen in gevaar?