Kamer beslist over wetsvoorstel registratie wie waar rijdt

Afbeelding: #ff van Marina Noordegraaf | Licentie: CC BY-NC-SA 2.0

De politie wil langdurig gaan bewaren wie waar met zijn auto is gezien. Het voorstel staat nu op losse schroeven, nu Europese rechters duidelijk hebben gemaakt dat zulke botte regels eigenlijk helemaal niet mogen.

Eerder deze week besliste het Hof van Justitie van de EU dat het ongericht en langdurig opslaan van het communicatiegedrag van alle burgers in strijd is met het EVRM. De Tweede Kamer behandelt op dit moment een soortgelijk voorstel: de politie moet langdurig kunnen vastleggen wie waar wanneer gereden heeft. Gaat de Tweede Kamer vanavond akkoord met weer een wetsvoorstel dat iedereen verdachte maakt?

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft de minister dat het wetsvoorstel op belangrijke punten afwijkt van de Europese richtlijn die de bewaarplicht regelt. Hij stelt dat het zou gaan om andere en minder gevoelige gegevens, dat de opslagtermijn “slechts” vier weken is in plaats van meteen een heel of een half jaar en dat de toegang tot de gegevens heel strikt geregeld is.

Daar valt wel wat op af te dingen. Als de politie van elke automobilist in een database gaat registeren wie waar wanneer is gezien, dan slaat de politie ontzettend gevoelige gegevens op. Die gegevens maken misschien iets minder inbreuk op de vrijheid van een burger dan diens communicatiegedrag, maar ze geven nog altijd een heel gedetailleerd beeld. En misschien is de termijn iets korter, maar nog altijd mag de politie die gegevens vervolgens vier weken lang bewaren. En, anders dan die afgeschoten Europese regels, regelt dit wetsvoorstel weliswaar dat slechts een politieambtenaar bij die gegevens mag, maar daarmee wordt de toegang nog altijd niet getoetst door een onafhankelijk bestuursorgaan.

En dan zijn er natuurlijk nog de punten die de minister niet noemt, zoals de ongerichtheid: “it is not restricted to a retention in relation (i) to data pertaining to a particular time period and/or a particular geographical zone and/or to a circle of particular persons likely to be involved, in one way or another, in a serious crime, or (ii) to persons who could, for other reasons, contribute, by the retention of their data, to the prevention, detection or prosecution of serious offences.”

Ook vinden de Europese rechters dat je als automobilist moet weten wanneer de politie heeft opgezocht wanneer je waar gereden hebt: “[…] the fact that data are retained and subsequently used without the subscriber or registered user being informed is likely to generate in the minds of the persons concerned the feeling that their private lives are the subject of constant surveillance.”

Tenslotte: de minister liegt over de toegang door de geheime diensten.

Update: Debat is uitgesteld. De Tweede Kamer wil de consequenties van de uitspraak van het Hof van Justitie eerst beter bestuderen.