Onzorgvuldige censuur door NCTb

Afbeelding: edding familia. van m.f.photography | Licentie: CC BY-NC-SA 2.0

Ook de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) streept maar al te graag met een zwarte stift in documenten die zij op verzoek van burgers openbaar maakt. Als later een ongecensureerde versie lekt, blijkt dat er in een brief ten onrechte is gestreept.

Met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vroeg ik een half jaar geleden het NCTb alle documenten over het onderzoeksprogramma “Herkenning Digitale Informatie en Fingerprinting” openbaar te maken. Een van de verstrekte documenten is een voortgangsbrief. Het NCTb schrijft over het Innovatiecongres Veiligheid 2010, waar het NCTb de sessie “technologie en terrorisme” leidt. Dit congres wordt jaarlijks door de overheid georganiseerd om de laatste technologische toepassingen op het gebied van hulpverlening en rampenbestrijding te bespreken.

Het NCTb zegt de brief openbaar te maken “met uitzondering van de gegevens over personen, onderscheidenlijk de tot personen herleidbare informatie”. Ze verwijst daarbij naar één van de uitzonderingsgronden uit de Wet openbaarheid van bestuur: “het belang van de openbaarheid van de informatie weegt niet op tegen het belang van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer”.

Voor wat betreft de naam en de contactgegevens van de ambtenaar die de brief verzonden heeft, is dat te verdedigen. Verrassend genoeg is de functieomschrijving van de ambtenaar, ook herleidbare informatie, niet ook weggestreept. Tenslotte is de zwarte stift ook gebruikt om één hele zin in de brief zelf onleesbaar te maken.

Ik ben ook in het bezit van een ongecensureerde kopie van die brief. De zin die weggestreept is, luidt “De zaal zat vol met mensen uit de opsporingsdiensten en aanverwante organisaties.” Dat is geen tot personen herleidbare informatie. Eigenlijk is het helemaal geen informatie waarop een van de uitzonderingsgronden uit de Wob van toepassing op kan zijn. De inhoud van de zin kan evenwel interessant zijn voor de verzoeker. Het is ook niet verwonderlijk dat mensen die bij opsporingsdiensten werkzaam zijn, een sessie bijwonen over “technologie en terrorisme” op een door de overheid georganiseerd congres.

Hiermee geconfronteerd schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding dat bij nader inzien “de betrokken passage inderdaad niet onleesbaar behoeft te worden gemaakt cq. abusievelijk onleesbaar is gemaakt”.

Het gebeurt vaak dat zinnen of zelfs volledige documenten gecensureerd worden, zonder dat de verzoeker daar controle over heeft. Dat is ook niet persé een probleem zolang de verzoeker er maar op kan vertrouwen dat het onleesbaar maken van informatie op een zorgvuldige wijze gebeurt. Zodra bestuursorganen willekeurige zinnen zonder goede motivatie wegstrepen, is het vertrouwen in een zorgvuldige belangenafweging snel verdwenen.

Dit artikel is ook gepubliceerd op Sargasso.