Overheid beslist veel te laat, maar zonder consequenties

Afbeelding: Orange Markings van Brian Smith | Licentie: CC BY-NC-SA 2.0

Elke Wobber heeft er ervaring mee: uitblijvende beslissingen en gehannes met termijnen. En ook al beslist de overheid veel te laat, ze is je lang niet altijd een dwangsom verschuldigd.

Ook al ben ik geen jurist vroeg iemand mij een week geleden:

Ik heb op 15 april per e-mail een verzoek op grond van de Wet openbaarheid van bestuur bij mijn stadsdeel gedaan en direct een ontvangstbevestiging ontvangen. Op 14 mei had ik een ingebrekestelling verstuurd waarvan de ontvangst op 16 mei is bevestigd, en op 30 mei het antwoord gekregen. Dat is dus twee dagen te laat, dus een dwangsom van 40 euro. Nu lees ik dat het stadsdeel mij binnen twee weken had moeten informeren over het feit dat ze mij die dwangsom verschuldigd zijn, maar dat is niet gebeurd. Heeft dat nog gevolgen?

Het stadsdeel is gewoon veel te laat

Het stadsdeel is niet twee dagen te laat, maar zoveel dagen als er voorbij zijn gegaan na het verlopen van de oorspronkelijke deadline. Je verzoek is op 15 april ontvangen en dat betekent dat het stadsdeel uiterlijk op 13 mei een beslissing had moeten nemen. Een overschrijding van meer dan twee weken (op een termijn die vier weken is). Anders gezegd: een ingebrekestelling schort de termijn voor het nemen van een beslissing niet op. Het stadsdeel krijgt alleen nog twee weken tijd voordat ze een dwangsom zal moeten gaan betalen, maar dat verandert niets aan het feit dat ze te laat is.

En toch geen recht op een dwangsom

De wet stelt een paar voorwaarden aan de verschuldigheid van een dwangsom: er zijn 14 dagen verstreken na het verlopen van de termijn voor het nemen van de beslissing én er zijn 14 dagen verstreken na de ontvangst van de ingebrekestelling.

Stel dat de dag van ontvangst van de ingebrekestelling 19 juni 2012 is. Dan is de dag na de ontvangst 20 juni 2012. De dag waarop daarna twee weken zijn verstreken is 4 juli 2012. Dat is de dag waarop het bestuursorgaan voor het eerst een dwangsom is verschuldigd. Op 2 augustus heeft het bestuursorgaan dan eindelijk een beslissing genomen. Dan is de laatste dag waarop het bestuursorgaan in gebreke was dus 1 augustus. Het totaal aantal dwangsom dagen is daarmee dus 29. In jouw situatie is de dag waarop het stadsdeel de ingebrekestelling heeft ontvangen 16 mei. De dag erna is de 17de. De dagtekening van de beslissing is 30 mei. Daarmee zijn er nog geen 14 dagen verstreken en is niet voldaan het tweede criterium.

Ingebrekestelling op ingebrekestelling

Het stadsdeel is verplicht om “binnen twee weken na de laatste dag waarover de dwangsom verschuldigd was” een beslissing te nemen. Dat zegt de wet. Heel strikt genomen zou je kunnen zeggen dat er, als er geen dwangsom verschuldigd is, er ook geen beslissing genomen hoeft te worden. In de praktijk is het natuurlijk wel zo netjes als dat toch gebeurt. De laatste dag waarop de dwangsom verschuldigd was, was in jouw situatie de dag waarop de beslissing eindelijk is genomen. Uiterlijk op 12 juni had het stadsdeel dus een beslissing moeten nemen op je ingebrekestelling.

Dat dat niet gebeurt is heeft geen gevolgen. Je zou het stadsdeel nog eens in gebreke kunnen stellen voor het niet nemen van een beslissing op een ingebrekestelling. Maar eerlijk gezegd zou ik me die moeite besparen: het kost iedereen extra tijd, het levert je niets op en je kweekt alleen maar ergernis.