Naar rechter om volledige transparantie over camera’s

De gemeente Utrecht weigert een Google Maps-bestand van toezichtscamera’s openbaar te maken. Ten onrechte.

Als bijdrage aan een project dat inzichtelijk moet maken hoe de overheid ons doen en laten op straat in de gaten houdt, vroeg ik de gemeente Utrecht documenten over haar toezichtscamera’s openbaar te maken. Omdat de gemeente verplicht is de informatie in de gewenste vorm te verstrekken, gaf ik expliciet aan geïnteresseerd te zijn in digitale bestanden die specifiek bedoeld zijn om geografische informatie te bevatten, zoals Google Maps of Google Earth.

Die digitale bestanden bestanden maken het werk straks een stuk eenvoudiger. Als ik alleen lijstjes met beschrijvende informatie krijg, moeten de camera’s alsnog met de hand worden opgezocht. Maar dat hoeft niet: als de informatie wordt aangeleverd in het juiste formaat digitale bestanden, dan is die informatie direct over te nemen op een eigen kaart. En op die manier is opeens ook makkelijk om vergelijkingen te maken met cijfers over, bijvoorbeeld, het oplossingspercentage van inbraken in een bepaald gebied door de jaren heen. Dat maakt weer mogelijk om te beoordelen of die camera’s wel écht helpen.

De gemeente honoreerde mijn verzoek bijna helemaal. De gemeente verstrekte onder meer lijsten met een beschrijving van de locatie van de camera’s  (hierhierhier en hier). Soms is de locatie aangeduid met een straatnaam, soms met een kruispunt van straten en soms met een straatnaam met huisnummer of de naam van een winkel. De beschrijvingen zijn in ieder geval zo nauwkeurig dat de meeste camera’s vrij eenvoudig in Google Streetview zijn op te zoeken. Zie hierhierhierhierhier, etc.

Maar de gemeente weigerde het “bestand dat binnen Google Maps de exacte locatie(s) weergeeft van de camera’s.” Al uit de eerste beslissing blijkt dat ze dat bestand heeft, maar niet wil verstrekken. Het laatste excuus:

Het feit dat met enige moeite de exacte locaties van de toezichtcamera’s ook op een andere wijze, dan via bekendmaking door ons, te achterhalen zijn, betekent niet dat wij verplicht zijn om actief medewerking te verlenen aan de bekendmaking van die locaties.

Heel flauw natuurlijk, want de gemeente heeft de locaties immers zelf al bekend gemaakt. En dat is ook alleen maar goed, want de bekendheid met de camera’s heeft juist – volgens onderzoek van de gemeente zelf – een preventief effect.

En daarom heb ik de gemeente nu maar voor de rechter gesleept. In mijn beroepschrift leg ik uit dat de gemeente de locaties van de camera’s al bekend heeft gemaakt (hier onderstreept) en het Google Maps-bestand dus ook gewoon openbaar moet maken. Dat de gemeente het bestand niet al eerder verstrekte, is illustratief voor het geweiger van Wob-ambtenaren (zie ook hier, hier, hier en hier).