Terrorisme gedefinieerd

De laatste jaren wordt veel geld besteed aan terrorismebestrijding. Nog veel ingrijpender zijn de vele restrictieve wet- en regelgeving die is ingevoerd met als argument dat het nodig is voor de War on Terror. Maar, wat is terrorisme eigenlijk? Welke definitie hanteert de overheid en de handhaving?

Discussie

De definitie van terrorisme blijkt te variëren van organisatie tot organisaties. De verschillen zijn in de regel niet al te groot en steeds meer organisaties hanteren de "standaarddefinitie". Desondanks is er, ook in de politiek af en toe discussie over de precieze definitie. Op 12 november stuurde de Minister van Veiligheid en Justitie een brief aan de vaste commissie van Justitie over het verschil van de Nederlandse definitie en de definitie die in een resolutie van de Verenigde Naties en EU-kaderbesluit wordt genoemd.

Definities

Wetboek van Strafrecht

De definitie in Wetboek van Strafrecht artikel 83a luidt:

Onder terroristisch oogmerk wordt verstaan het oogmerk om de bevolking of een deel der bevolking van een land ernstige vrees aan te jagen, dan wel een overheid of internationale organisatie wederrechtelijk te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden, dan wel de fundamentele politieke, constitutionele, economische of sociale structuren van een land of een internationale organisatie ernstig te ontwrichten of te vernietigen.

Laatste keer gecontroleerd op 22 april 2009.

Council Framework Decision of 13 June 2002 on combating terrorism (2002/475/JHA)

De definitie uit de Europese richtlijn Council Framework Decision of 13 June 2002 on combating terrorism (2002/475/JHA). De definitie in die richtlijn:

[Onder] terroristische daad [wordt] verstaan: een opzettelijke handeling die naar aard of context een land of een organisatie ernstig kan schaden en die overeenkomstig het nationale recht als strafbaar feit is gedefinieerd, wanneer de daad gepleegd wordt met het doel:

  • een bevolking ernstig te intimideren, of
  • overheden dan wel een internationale organisatie op onrechtmatige wijze te verplichten een bepaalde handeling te verrichten of zich daarvan te onthouden, dan wel
  • de politieke, constitutionele, economische of sociale basisstructuren van een land of van een internationale organisatie ernstig te destabiliseren of te vernietigen:
  1. aanslag op het leven van een persoon, met mogelijk een dodelijke afloop;
  2. ernstige schending van de fysieke integriteit van één persoon
  3. ontvoering of gijzeling;
  4. het veroorzaken van vergaande verwoesting van overheids- en openbare voorzieningen, vervoersystemen of infrastructurele voorzieningen, met inbegrip van informaticasystemen, een vast platform op het continentaal plat, openbare plaatsen of privé-terreinen, met als mogelijk resultaat dat mensenlevens in gevaar worden gebracht of aanzienlijke economische schade wordt aangericht;
  5. het kapen van vlieg- en vaartuigen, van andere middelen van personen- of goederenvervoer;
  6. vervaardiging, bezit, verwerving, vervoer, levering of gebruik van vuurwapens, springstoffen, kernwapens, biologische en chemische wapens, alsook onderzoek en ontwikkeling met betrekking tot biologische en chemische wapens;
  7. het laten ontsnappen van gevaarlijke stoffen of het veroorzaken van branden, overstromingen of ontploffingen, met als gevolg dat mensenlevens in gevaar worden gebracht;
  8. het verstoren of onderbreken van de toevoer van water, stroom of andere essentiële natuurlijke hulpbronnen, met als gevolg dat mensenlevens in gevaar worden gebracht;
  9. het dreigen met een van de onder a) tot en met h) genoemde gedragingen;
  10. leiding geven aan een terroristische groepering;
  11. het deelnemen aan de activiteiten van een terroristische groepering, ook door aan deze groepering informatie of materiële middelen te leveren of door enigerlei vorm van financiering van de activiteiten van de groepering, in de wetenschap dat met deze deelname aan de criminele activiteiten van de groepering wordt meegewerkt.

Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) hanteert in het jaarverslag over 2009 de volgende definitie:

Het uit ideologische motieven dreigen met, voorbereiden of plegen van op mensen gericht ernstig geweld, dan wel daden gericht op het aanrichten van maatschappijontwrichtende zaakschade, met als doel maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke besluitvorming te beïnvloeden.

Dit komt overeen met de huidige standaard definitie van de overheid. Een jaar eerder was de definitie net iets anders:

Het uit ideologische motieven dreigen met, voorbereiden of plegen van op mensenlevens gericht ernstig geweld, dan wel daden gericht op het aanrichten van maatschappijontwrichtende zaakschade, met als doel maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke besluitvorming te beïnvloeden.

Het verschil is dat er gesproken wordt over het ernstig geweld gericht op mensenlevens in plaats van mensen.

Laatste keer gecontroleerd op 22 april 2010.

Europol

Europol hanteerde in het jaarverslag TE-SAT 2009 de definitie uit de Europese richtlijn Council Framework Decision of 13 June 2002 on combating terrorism (2002/475/JHA).

Laatste keer gecontroleerd op 22 april 2009.

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding hanteert de volgende definitie voor terrorisme:

Terrorisme is het uit ideologische motieven dreigen met, voorbereiden of plegen van op mensen gericht ernstig geweld, dan wel daden gericht op het aanrichten van maatschappij-ontwrichtende zaakschade, met als doel maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke besluitvorming te beïnvloeden.

Dit komt overeen met de definitie die standaard door de Nederlandse overheid wordt gehanteerd.

Gecontroleerd op o.a. 22 april 2009 en 18 april 2010.

Postbus 51

Het informatieloket voor burgers met vragen aan de overheid, Postbus 51, beantwoord de vraag Wat is terrorisme? als volgt:

Terrorisme is het uit ideologische motieven dreigen met, voorbereiden of plegen van op mensen gericht ernstig geweld, dan wel daden gericht op het aanrichten van maatschappij-ontwrichtende zaakschade, met als doel maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen, de bevolking ernstige vrees aan te jagen of politieke besluitvorming te beïnvloeden.

Dit komt overeen met de definitie die standaard door de Nederlandse overheid wordt gehanteerd.

Gecontroleerd op o.a. 25 april 2009 en 18 april 2010.

Nederland Tegen Terrorisme

Op de website Nederland Tegen Terrorisme, een informatieve website van de Rijksvoorlichtingsdienst, is in de verklarende woordenlijst de volgende definitie te vinden:

Terrorisme [is] het plegen van zwaar geweld met als doel politieke of godsdienstige standpunten aan anderen op te leggen.

Gecontroleerd op o.a. 25 april 2009 en 18 april 2010.