Sri Lanka’s Killing Fields

Schermafdruk Sri Lanka's Killing Fields (Channel 4)

Nieuwszender Channel 4 maakte in 2011 een documentaire over de gruwelijke oorlogsmisdaden gedurende de laatste weken van de burgeroorlog in Sri Lanka. De daders gaan vooralsnog vrijuit.

In de tweede helft van 2008 maakte het leger van Sri Lanka zich op voor een strijd die de opstandelingen van de Tamil Tijgers voor eens en voor altijd van de kaart moest vegen. Begin 2009 vertoonde de regering van Sri Lanka triomfantelijk beelden van het leger dat de overwinning viert met het hijsen van een vlag. Op hetzelfde moment begingen andere militairen in hetzelfde gebied wreedheden, zoals het executeren en verkrachten van Tamils.

Alleen al in die laatste paar weken van de burgeroorlog werden vermoedelijk 40.000 burgers vermoord. John Snow maakte voor Channel 4 een indrukwekkende documentaire waarin hij een beeld schetst van de grootschalige en doelbewuste oorlogsmisdaden. Sri Lanka’s Killing Fields maakt daarbij veel gebruik van beeldmateriaal dat is gemaakt met mobiele telefoons: van burgers die hun eigen vlucht naar zelfgemaakte loopgraven vastleggen tot militairen die laffe executies filmen als ware trofeeën.

De documentaire begint bij het moment dat Sri Lanka’s overheid de Verenigde Naties opdraagt te vertrekken uit het oorlogsgebied.

John Snow: As the pressure mounted, the Sri Lankan government told the United Nations they could no longer guarantee their safety. They must leave Kilinochchi and the Tiger-held areas. The UN’s official spokesmen in Sri Lanka at the time was Gordon Weiss. He believes the government’s real motive was not the safety of the UN personnel.

Gordon Weiss: The government regarded the UN as impediments to their conquest of the Tamil Tigers. By removing those organizations, there were no longer, er… international witnesses to what was coming.

John Snow: That’s a very serious charge, in fact, because what you are saying is that if they didn’t want witnesses there, clearly they were going to do things that they could not afford witnesses to see. There was an intention to do those things.

Gordon Weiss: I think they intended to remove independent witnesses to what was coming.

De Verenigde Naties verliet het gebied, bewust van het feit dat met hun vertrek ook de bescherming van de burgers verdwenen zou zijn.

Tamil burger: If we allow you to leave… the truth is that everyone here will die. The knife is at our throat.

Burgers werden door het leger van Sri Lanka aangemoedigd om naar een speciaal ingerichte No Fire Zone te gaan. Maar in plaats van beschermd te worden, werden ze afgeslacht.

William Shabas: The idea of setting up an enclave to protect civilians, there’s nothing wrong with that, except in Sri Lanka there is the very strong suspicion that, in fact, what this did was to package up groups of civilians who could then be more easily targetted.

Het leger van Sri Lanka ging daarbij bijzonder rigoureus te werk:

John Snow: One day, the hospital was visited by someone from the Red Cross, the ICRC.

Vany Kumar: A foreigner came to visit the hospital, he had a GPS, and he was going trough everwhere – Dr. Shanmugarajah was taking him everwhere, showing him where the patients were and everything.

Gordon Weiss: The standard practice of the International Red Cross throughout the world in battle situations like this is that they provide the coordinates of medical facilities, which are protected under international humanitarian law, to the opposing parties so that both can avoid attacking these spaces.

Vany Kumar: Then, after he left, about half an hour to one hour, sort of… shell bomb right into the ward. I just saw, like, pieces of dead bodies stuck into walls. It was completely destroyed. [...]

John Snow: So, you think it was deliberate?

Vany Kumar: Yes, I think they just wanted to, it was targeted though, the shell bomb was targeted on the hospital.

Gordon Weiss: Eventually, the attacks on these medical spaces seemed to be so consistent that the Tamil government doctors requested the ICRC to stop providing the coordinates to the government. By May 2009 there had been roughly 65 attacks on these medical points that were treating civilians.

John Snow:  That’s evidence of a war crime?

Gordon Weiss: Well, yes, it probably constitutes a war crime.

Geen van de daders heeft zich voor een rechter hoeven verantwoorden. Internationaal is er nauwelijks aandacht voor deze massamoorden en oorlogsmisdaden. De documentaire van Channel 4 blijft ongezien, de Verenigde Naties negeert haar eigen rapporten en aanbevelingen en de internationale gemeenschap lijkt opnieuw de burgers van Sri Lanka te negeren.