Advies Europese Hof van Justitie: internetfilter mag

De Belgische auteursrechtenorganisatie Sabam vroeg de rechter om de internetprovider Scarlet te bevelen al het internetverkeer van gebruikers te monitoren en auteursrechtelijk beschermd materiaal te blokkeren. De Belgische rechter vroeg hierover een uitspraak van de collega’s bij het Europees Hof. Die zegt nu dat dat mogelijk moet zijn, om voorwaarde dat er nationale wetgeving voor bestaat.

In een persbericht schrijft het Europese Hof van Justitie:

Op basis van deze kenmerken meent [de advocaat generaal] dat de invoering van dit filter- en blokkadesysteem geldt als een beperking van het recht op het correspondentiegeheim en van het recht op bescherming van door het Handvest van de grondrechten beschermde persoonlijke gegevens. Ook zal de ontwikkeling van een dergelijk systeem de tevens door het Handvest van de grondrechten beschermde vrijheid van informatie beperken.

De advocaat-generaal herinnert er evenwel aan dat het Handvest van de grondrechten beperkingen op de uitoefening van de erin erkende rechten en vrijheden toestaat mits zij met name „bij wet worden gesteld”. […] Zijn inziens kan een beperking van de rechten en vrijheden van internetgebruikers als hier aan de orde slechts worden toegestaan als zij berust op een nationale, toegankelijke, duidelijke en voorzienbare rechtsgrondslag.

Volgens de advocaat-generaal kan de verplichting voor internetproviders om alleen op hun kosten het betrokken filter- en blokkadesysteem in te voeren niet worden geacht uitdrukkelijk, vooraf, klaar en duidelijk door de betrokken Belgische wetsbepaling te zijn ingesteld. De aan de internetproviders opgelegde verplichting is namelijk enerzijds zeer bijzonder en anderzijds "nieuw", ja zelfs onverwacht. […]

Derhalve geeft de advocaat-generaal het Hof van Justitie in overweging vast te stellen dat het Unie recht zich ertegen verzet dat een nationale rechter op basis van de Belgische wetsbepaling een maatregel vast te stellen waarbij een internetprovider wordt bevolen om ten aanzien van al zijn klanten abstract en preventief op zijn kosten en zonder beperking in de tijd een systeem toe te passen voor het filteren van alle elektronische communicatie via zijn diensten (met name door het gebruik van „peer-to-peer” software) om vast te stellen of op zijn netwerk elektronische bestanden in omloop zijn die film-, muziek- of audiovisuele werken bevatten waarop een derde beweert auteursrechten te hebben, en vervolgens de uitwisseling ervan bij aanvraag of verzending te blokkeren.