Kans op misbruik gegevens patiënten levensgroot

Een huisarts schrijft in een opiniestuk over de risico's van misbruik van het EPD. 

Dolf Nijhoff, huisarts te Aalten, schrijft in het opinie stuk Kans op misbruik gegevens patiënten levensgroot in Trouw:

Minister Klink meet de voordelen van het Elektronisch Patiënten Dossier breed uit. Maar zwijgt over risico’s. […] Het grootste dilemma voor de huisartsen is de kans dat onbevoegd wordt gekeken in patiënten-dossiers en dat daar misbruik van wordt gemaakt. Denk aan het belang van medische gegevens in verzekeringskwesties en bij arbeidsongeschiktheid, om van grover misbruik en chantage maar niet te spreken.

In de praktijk zien we nu al dat soms aan een dossier van een patiënt is gesnuffeld door iemand zonder dat er contact is geweest met de huisartsenpost. In het huidige huisartsensysteem wordt altijd gemeld wanneer er een dossier wordt ingekeken. Gelukkig kunnen we –omdat het een regionale structuur is en we de deelnemers kennen- meteen actie ondernemen. Een ander probleem betreft de medische aansprakelijkheid: Stel dat iets in het dossier van de huisarts niet klopt of niet vermeld is. Een collega elders kan op grond daarvan een fout maken. Wie is dan verantwoordelijk? De huisarts? De collega elders? Hier moet duidelijkheid over zijn voordat je van artsen kunt verlangen dat ze hun dossiers open stellen. De opmerking dat mensen vanwege het EPD niet telkens hun ziektegeschiedenis hoeven te vertellen is een onjuiste voorstelling van zaken: iedere arts zal het verhaal altijd van de patiënt zelf willen horen. Telkens wordt door het ministerie van volksgezondheid gesproken over 19000 vermijdbare ziekenhuisopnames en 1200 sterfgevallen alleen al door verkeerd medicijngebruik. De minister legt daarbij gelijk de link dat deze te voorkomen zijn bij gebruik van het EPD. Ook dit behoeft nuancering: deze getallen komen voort uit een onderzoek dat is verricht door ziekenhuisapothekers (het ’HARM-onderzoek’). Dat betrof alle ziekenhuisopnames waarbij medicatie een rol speelde in de reden van opname: zo ook alle zelfmedicatie. Problemen die door zelfmedicatie ontstaan, zullen met een EPD echter nooit voorkomen worden. Het HARM-onderzoek doet geen enkele uitspraak over vermijdbare opnames, doordat de voorschrijvend arts onvoldoende op de hoogte was van wat de patiënt aan medicatie gebruikte. De getallen die het ministerie noemt zijn dus op z’n minst zeer tendentieus. Minister Klink doet het voorkomen alsof het EPD al werkzaam is, getuige ook de folder die alle huishoudens hebben ontvangen afgelopen dagen. De praktijk is helaas veel weerbarstiger: zelfs op regionaal niveau lukt het nog steeds niet alle huisartsensystemen betrouwbaar te ontsluiten voor de huisartsenposten. In de regio Twente waar een pilot is gedaan met het EDP liepen enthousiaste huisartsen tegen dusdanige problemen op dat men wilde stoppen met de medewerking aan het project. Terwijl diverse pilots liepen en men grote problemen tegenkwam werden door het ministerie flyers verstuurd, waarin men deed voorkomen alsof het EPD in proefregio’s een groot succes was. Deze stonden vol hele en halve onwaarheden: pure propaganda.