Stealth-SMS is potentieel stelselmatige observatie

Schermafdruk uit RTL Nieuws reportage.

De Nederlandse politie maakt van mobiele telefoons een peilbaken, zonder dat dat bij wet is gereguleerd. De interne regels van de politie zijn onvoldoende en worden overtreden, zegt de rechter.

In De politie maakt onrechtmatig een peilbaken van je telefoon bij Bits of Freedom:

De Nederlandse politie maakt grootschalig gebruik van de stealth-sms: een middel waarmee je telefoon gebruikt kan worden als een peilbaken, zonder wettelijke regels, waarborgen en rechterlijke controle. Een grof schandaal, vinden wij.

De stealth-sms is een voor de gebruiker van een mobiele telefoon onzichtbaar sms-bericht. Dit bericht wordt door de politie naar een mobiele telefoon verzonden. De telefoon maakt in reactie daarop contact met een zendmast. Door deze informatie op te vragen bij een telecommunicatieaanbieder, zoals KPN, Vodafone of T-Mobile, kan de politie bepalen waar een verdachte ongeveer is.

Locatiebepaling

Een enkel bericht geeft een grove locatiebepaling, maar wanneer er een groot aantal van dit soort berichten wordt verzonden en je mobiele telefoon als peilbaken wordt gebruikt, dan kan er een hele grote inbreuk op je privacy worden gemaakt.

Inbreuk privacy

Er is immers continu na te gaan waar je je ongeveer bevindt en hoe je leef- en beweegpatroon is. Bij een dergelijke inbreuk op je privacy moeten er duidelijke wettelijke regels zijn voor de inzet van dit middel. En die ontbreken momenteel. Er zijn wel interne regels opgesteld, deze staan in het GSM-concept 2008.

GSM-concept 2008

Dit GSM-concept 2008 is door ons in een Wob-verzoek openbaar gemaakt. Het is overigens geen concept, maar een officiële richtlijn. Het openbaren hiervan gebeurde niet via ons Wob-verzoek naar de stealth-sms; daarin wordt het document wel genoemd, maar niet openbaar gemaakt. Dit gebeurde vreemd genoeg wel via een Wob-verzoek over de IMSI-catcher. Een foutje?

Dan een gelukkig foutje, want nu hebben we de regels voor de stealth-sms kunnen analyseren. Daarbij kregen we de hulp van een persoon die het hele, ongecensureerde, concept aan ons gaf. Over dit concept gaan we het nog uitgebreid hebben, maar het komt op het volgende neer.

Te ruime regels

De regels die de politie zichzelf heeft opgelegd zijn heel erg ruim. Te ruim, volgens de rechter. Bijvoorbeeld: de politie hoeft van zichzelf alleen als de stealth-sms als bewijs wordt gebruikt, aan te geven dat de stealth-sms is ingezet. In alle andere gevallen dus niet. Daarbij blijkt dat de politie zich ook nog eens niet aan deze eigen regels houdt. In een aantal rechtszaken blijkt dat pas na goed onderzoek van advocaten de inzet van deze sms-berichten boven tafel kwam. De rechters waren hier, zeer terecht, niet over te spreken.

In ‘Geen regels stealth-sms, dus geen toezicht op politie’ bij RTL Nieuws:

 Het probleem is dat er geen regels zijn. En dus weet niemand hoe vaak en wanneer de politie het inzet. […] In rechtszaken wordt [het gebruik van stealth-sms] heel bewust geheim gehouden. De politie doet er heel veel aan om het niet in een rechtszaak te hoeven noemen.

Update 18 november 2013: Vandaag een e-mail van Auxen (aka Cozzmozz) ontvangen met het verzoek om het citaat van een artikel uit de Volkskrant te verwijderen, wegens inbreuk op het auteursrecht. Het citaat van het artikel bij de Volkskrant heb ik verwijderd. Ook de link naar het artikel bij de Volkskrant heb ik maar verwijderd. Juridisch gezien ongetwijfeld correct, maar niet van deze tijd.

De Volkskrant B.V. heeft aan Auxen de opdracht gegeven om haar auteursrechten te handhaven en daarvoor kopieën van haar content actief op te sporen. Recentelijk heeft Auxen vastgesteld dat u op rejo.zenger.nl een artikel van onze opdrachtgever heeft gepubliceerd. […] Uw publicatie zorgt ervoor dat de exclusiviteit van het auteursrecht wordt aangetast. Concreet nemen hierdoor de exploitatiemogelijkheden af, waardoor De Volkskrant B.V. economische schade lijdt. Normaal gesproken dient u deze schade te vergoeden. Echter, in dit geval is De Volkskrant B.V. bereid om genoegen te nemen met enkel de onmiddellijke verwijdering van het artikel.